{"id":53,"date":"2019-12-05T23:06:49","date_gmt":"2019-12-05T22:06:49","guid":{"rendered":"http:\/\/parafia-chlewo.pl\/?page_id=53"},"modified":"2019-12-05T23:06:49","modified_gmt":"2019-12-05T22:06:49","slug":"historia-kosciola-w-chlewie","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/parafia-chlewo.pl\/?page_id=53","title":{"rendered":"Historia ko\u015bcio\u0142a w Chlewie"},"content":{"rendered":"\r\n<h4>Tekst: Renata Jurowicz, Opiekun, 30.11.2018 r.<\/h4>\r\n<h4><strong>Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny w Chlewie istnia\u0142 na pewno ju\u017c w XIV wieku, a pierwszym proboszczem znanym z imienia i nazwiska by\u0142 ks. Jan Krowicki. Wiadomo te\u017c, \u017ce przy ko\u015bciele istnia\u0142a szko\u0142a.<\/strong><\/h4>\r\n<h4><\/h4>\r\n<h4>Zanim staniemy przed \u015bwi\u0105tyni\u0105 w\u00a0Chlewie i\u00a0wejdziemy do jej wn\u0119trza, wa\u017cna informacja dla tych, kt\u00f3rzy si\u0119 tam wybior\u0105 albo poszukaj\u0105 tej miejscowo\u015bci na mapie. W\u00a0naszej diecezji s\u0105 dwie parafie o\u00a0tej samej nazwie Chlewo. My zajrzymy do miejscowo\u015bci po\u0142o\u017conej w\u00a0dekanacie ko\u017aminkowskim i\u00a0do ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3remu patronuje \u015bw. Benedykt, opat. Histori\u0119 \u015bwi\u0105tyni uda\u0142o mi si\u0119 pozna\u0107 dzi\u0119ki ks. proboszczowi Paw\u0142owi Rogozi\u0144skiemu i\u00a0Eugeniuszowi Wypyszy\u0144skiemu, kt\u00f3ry jest pasjonatem historii parafii, jej ko\u015bcio\u0142\u00f3w i\u00a0okolicy. \u0179r\u00f3d\u0142em informacji sta\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c praca Barbary Olejnik i\u00a0ksi\u0105\u017cka ?Diecezja kaliska. Parafie, ko\u015bcio\u0142y, kaplice?.<\/h4>\r\n<h4><\/h4>\r\n<h4><strong>Pocz\u0105tki Chlewa<\/strong>\r\nW\u00a0miejscu, gdzie dzisiaj po\u0142o\u017cone jest Chlewo prawdopodobnie by\u0142o targowisko z\u00a0karczmami ?Chlew?, kt\u00f3re ksi\u0105\u017c\u0119 Mieszko Stary nada\u0142 klasztorowi w\u00a0L\u0105dzie nad Wart\u0105. Miejscowo\u015b\u0107 istnia\u0142a od co najmniej XIV wieku. Maj\u0105tek nale\u017ca\u0142 mi\u0119dzy innymi do rod\u00f3w Chlewskich herbu Korab w\u00a01579 roku, dalej Niemojowskich i\u00a0Strzeleckich.\r\nPierwsza wzmianka o ko\u015bciele parafialnym w Chlewie pochodzi z akt konsystorza gnie\u017anie\u0144skiego z 1354 roku. Do parafii nale\u017ca\u0142y kiedy\u015b miejscowo\u015bci: Chro\u015bno, Chrostowo, Chwal\u0119cice, Ciepiel\u00f3w, Grzymis\u0142awice, Mod\u0142a, Morawki, Naces\u0142awice, Strojn\u00f3w, Stolan\u00f3wek, Sulm\u00f3wek, \u015awinice, Szurgoszcz, Trzebiny, Waliszewice, W\u0105wrowy, Wikszyce, W\u00f3jcinek, Wojs\u0142awice, Wola T\u0142omakowa i Zarzymorowice. Te miejscowo\u015bci wymienione s\u0105 w ?Kaliszaninie? pochodz\u0105cym z 1887 roku. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie znajdziemy na mapie, bo po prostu ju\u017c nie istniej\u0105, a po II wojnie \u015bwiatowej Ciepiel\u00f3w zosta\u0142 w\u0142\u0105czony do parafii Lisk\u00f3w. Wiadomo te\u017c, \u017ce w 1642 roku abp Maciej \u0141ubie\u0144ski w\u0142\u0105czy\u0142 do parafii w Chlewie s\u0105siedni\u0105 parafi\u0119 w Gaci, kt\u00f3rej ko\u015bci\u00f3\u0142 po\u0142o\u017cony by\u0142 w Gaci Paw\u0119zowej. Teraz to \u015bwi\u0105tynia filialna parafii Chlewo i na pewno kiedy\u015b do niej zajrzymy w ?Opiekunie?.<\/h4>\r\n<h4><\/h4>\r\n<h4><strong>Pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong>\r\nNie wiadomo kiedy dok\u0142adnie zosta\u0142a erygowana parafia pw. Benedykta, opata w\u00a0Chlewie. Pierwszy ko\u015bci\u00f3\u0142 wybudowany w\u00a0tej miejscowo\u015bci by\u0142 drewniany i\u00a0istnia\u0142 ju\u017c w\u00a01354 roku. Potwierdza to konsystorz gnie\u017anie\u0144ski. Nosi\u0142 on dwa wezwania \u015bw. Benedykta, opata i\u00a0Nawiedzenia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny, kt\u00f3re pojawia si\u0119 w\u00a0aktach wizytacyjnych tylko raz. \u015awi\u0105tynia posiada\u0142a cztery o\u0142tarze: wielki po\u015bwi\u0119cony Matce Bo\u017cej z\u00a0figurami i\u00a0rze\u017abami oraz mniejsze: \u015bw. J\u00f3zefa, r\u00f3\u017ca\u0144cowy i\u00a0\u015bw. Antoniego. P\u00f3\u017aniej zmieniono boczne o\u0142tarze na Przemienienia Pa\u0144skiego, \u015bw. Jana Nepomucena i\u00a0Matki Bo\u017cej z\u00a0Dzieci\u0105tkiem.\r\nW\u00a01443 roku, kiedy proboszczem by\u0142 wspomniany ks. Jan Krowicki, trwa\u0142 sp\u00f3r o\u00a0prawo patronatu nad ko\u015bcio\u0142em w\u00a0Chlewie mi\u0119dzy dziedzicami Chlewa i\u00a0Woli T\u0142omakowej a\u00a0dziedzicami Krowicy Drugiej. Ks. Miko\u0142aj z\u00a0Kalisza, kanonik gnie\u017anie\u0144ski i\u00a0krakowski rozstrzygn\u0105\u0142 go na korzy\u015b\u0107 Chwaliboga z\u00a0Krowic i\u00a0w\u00a0parafii proboszczem zosta\u0142 ks. Tomasz Chlewski. Arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski potwierdzi\u0142 wyrok wydany przez Ks. Kanonika dekretem z\u00a029 czerwca 1444 roku. Wydelegowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c proboszcza pobliskiej parafii w\u00a0G\u00f3rze i\u00a0ksi\u0119dza proboszcza z\u00a0parafii Ga\u0107, by jak to si\u0119 wtedy m\u00f3wi\u0142o &#8211; osadzili na probostwie ks. Tomasza. Natomiast w\u00a0ksi\u0119dze uposa\u017ce\u0144 arcybiskupa gnie\u017anie\u0144skiego Jana \u0141askiego z\u00a01521 roku mo\u017cna przeczyta\u0107, \u017ce drewnianym ko\u015bcio\u0142em i\u00a0parafi\u0105 w\u00a0Chlewie zarz\u0105dza\u0142 ks. Jan Trzebi\u0144ski. W\u00a0tym czasie przy \u015bwi\u0105tyni istnia\u0142a szko\u0142a, a\u00a0ucz\u0105cy w\u00a0niej nauczyciel utrzymywany by\u0142 przez proboszcza. W\u00a01669 roku nauczycielem w\u00a0tej szkole zosta\u0142 niejaki Tomasz, a\u00a0w\u00a01682 roku Rafa\u0142.<\/h4>\r\n<h4><\/h4>\r\n<h4><strong>Murowana \u015bwi\u0105tynia<\/strong>\r\nW\u00a0pocz\u0105tkach XVIII wieku ko\u015bci\u00f3\u0142 drewniany by\u0142 tak bardzo zniszczony, \u017ce od 1710 roku proboszcz w\u00a0Chlewie ks. Stanis\u0142aw Sokolski widzia\u0142 potrzeb\u0119 budowy nowej \u015bwi\u0105tyni i\u00a0zebrania na ten cel pieni\u0119dzy. Trzy lata p\u00f3\u017aniej dziedzic Marciszewic i\u00a0Domaniewa ko\u0142o B\u0142aszek, Pawe\u0142 Biernacki, postanowi\u0142 pozostawi\u0107 w\u00a0testamencie 15 tysi\u0119cy z\u0142otych na nowy ko\u015bci\u00f3\u0142. Kiedy wspomniany dziedzic zmar\u0142 w\u00a01716 roku przez kilkana\u015bcie lat toczy\u0142 si\u0119 proces przed s\u0105dem o\u00a0wyegzekwowanie zapisanych funduszy. Otrzyma\u0142 je dopiero w\u00a01775 roku potomek Paw\u0142a Biernackiego i\u00a0kolator ko\u015bcio\u0142a chlewskiego.\r\nNa miejscu drewnianego ko\u015bcio\u0142a w\u00a01788 roku z fundacji W\u0142adys\u0142awa, Paw\u0142a Krynickiego wzniesiono now\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119. Taka informacja znalaz\u0142a si\u0119 na tablicy inskrypcyjnej z 1922 roku, kt\u00f3r\u0105 umieszczono nad wej\u015bciem g\u0142\u00f3wnym. Wiadomo, \u017ce do budowy ko\u015bcio\u0142a przyst\u0105piono 18 lipca 1779 roku. Natomiast kamie\u0144 w\u0119gielny zosta\u0142 po\u0142o\u017cony 29 wrze\u015bnia 1780 roku przez ks. J\u00f3zefa Damiana Sadkowskiego, kanonika kaliskiego i\u00a0proboszcza w\u00a0Ko\u015bcielnej Wsi. \u015awi\u0105tyni\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0142 w\u00a01788 roku ks. B\u0142a\u017cej Niwicki, proboszcz w\u00a0B\u0142aszkach i\u00a0dziekan dekanatu stawskiego. Wracaj\u0105c do czas\u00f3w jej powstania. Przy wyposa\u017caniu \u015bwi\u0105tyni wykorzystano pieni\u0105dze ofiarowane przez Paw\u0142a Biernackiego. Wiadomo te\u017c, \u017ce drzewo do wypalenia ceg\u0142y na budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a dostarczy\u0142 Zar\u0119ba, dziedzic Strza\u0142kowa. Najpierw dach \u015bwi\u0105tyni pokryty by\u0142 s\u0142om\u0105. Tak wtedy bywa\u0142o przy budowie ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Dopiero po kilku latach Miko\u0142aj Jab\u0142kowski, dziedzic Chlewa i\u00a0kolator, ufundowa\u0142 dach z\u00a0dach\u00f3wki, a\u00a0w\u00a01817 roku kolejny dziedzic Chlewa i\u00a0kolator \u015bwi\u0105tyni &#8211; Bonawentura Niemojowski zast\u0105pi\u0142 j\u0105 dach\u00f3wk\u0105 karpiow\u0105.<\/h4>\r\n<h4><\/h4>\r\n<h4><strong>Maryja z\u00a0Dzieci\u0105tkiem<\/strong>\r\nKo\u015bci\u00f3\u0142 wtedy wybudowany istnieje do dzisiaj. Ma 32 metry d\u0142ugo\u015bci i\u00a016 metr\u00f3w szeroko\u015bci. \u015awi\u0105tynia sk\u0142ada si\u0119 z\u00a0nawy wzniesionej na planie prostok\u0105ta i\u00a0z\u00a0nieco od niej w\u0119\u017cszego prezbiterium, zamkni\u0119tego p\u00f3\u0142kolist\u0105 apsyd\u0105, do kt\u00f3rego dostawiona jest niewielka zakrystia, a\u00a0nad ni\u0105 znajduje si\u0119 obecnie zabudowana lo\u017ca kolatorska.\r\nNatomiast do nawy nieco szerszej od prezbiterium, przylega od p\u00f3\u0142nocy niewielka krypta z\u00a0wej\u015bciem bocznym i\u00a0kolebkowym sklepieniem. Fasad\u0119 zachodni\u0105 zdobi\u0105 pilastry i\u00a0dekoracyjny szczyt o\u00a0wolutowych sp\u0142ywach, zwie\u0144czony krzy\u017cem. Znajduje si\u0119 w\u00a0niej pe\u0142no\u0142ukowe wej\u015bcie g\u0142\u00f3wne, niewielkie okienko w\u00a0szczycie i\u00a0trzy wn\u0119ki. We wn\u0119ce nad wej\u015bciem umieszczony zosta\u0142 wizerunek Matki Bo\u017cej z\u00a0Dzieci\u0105tkiem, kt\u00f3ra wita ka\u017cdego wchodz\u0105cego do \u015bwi\u0105tyni i\u00a0przypomina o\u00a0swoim Synu. Natomiast w\u00a0\u015bcianach nawy i\u00a0prezbiterium znajduj\u0105 si\u0119 okna zamkni\u0119te p\u00f3\u0142koli\u015bcie. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 otynkowany, a\u00a0jego wszystkie \u015bciany od zewn\u0105trz dekoruj\u0105 pilastry. Dach dwuspadowy pokryto dach\u00f3wk\u0105 ceramiczn\u0105.<\/h4>\r\n<h4><\/h4>\r\n<h4><strong>Witaj Kr\u00f3lowo nasza<\/strong>\r\nWchodz\u0105c do wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142a zobaczymy polichromie z\u00a0motywami ro\u015blinnymi i\u00a0malowid\u0142ami przedstawiaj\u0105cymi sceny zwiastowania Maryi, narodzenia Jezusa i\u00a0zmartwychwstania Chrystusa. Na sklepieniu kopu\u0142y apsydy w\u00a0prezbiterium nad o\u0142tarzem g\u0142\u00f3wnym umieszczona zosta\u0142a polichromia z\u00a0anio\u0142ami adoruj\u0105cymi Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament. Przypominaj\u0105 ludziom o\u00a0obecno\u015bci Jezusa pod postaci\u0105 Chleba w\u00a0tabernakulum i\u00a0modlitwie. Natomiast nad tr\u00f3jarkadow\u0105 empor\u0105 muzyczn\u0105 z\u00a0prospektem organowym zobaczymy malowid\u0142o ze \u015bw. Cecyli\u0105. Dodam jeszcze, \u017ce instrument pochodzi z\u00a0prze\u0142omu XVIII i\u00a0XIX wieku, wykonany zosta\u0142 z\u00a0drewna i\u00a0cyny. Przyjrzyjmy si\u0119 teraz barokowemu o\u0142tarzowi g\u0142\u00f3wnemu z\u00a0tabernakulum, kt\u00f3ry pochodzi z\u00a0XIX wieku. Wszystkie jego ornamenty i\u00a0ozdoby rze\u017abiarskie wykonano z\u00a0drewna, a\u00a0ca\u0142o\u015b\u0107 pomalowana zosta\u0142a na bia\u0142o i\u00a0bogato z\u0142ocona. Na mensie o\u0142tarzowej ustawiono sze\u015b\u0107 barokowych lichtarzy wykonanych z\u00a0cyny w\u00a01833 roku. Troch\u0119 wy\u017cej stoi krzy\u017c o\u0142tarzowy z\u00a0II po\u0142owy XIX wieku. W\u00a0o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym umieszczono kopi\u0119 obrazu Matki Bo\u017cej Cz\u0119stochowskiej, a\u00a0nad ni\u0105 napis ?Witaj Kr\u00f3lowo nasza?. Po lewej stronie powy\u017cej wizerunku zobaczymy figur\u0119 ukazuj\u0105c\u0105 \u015bw. Piotra z\u00a0charakterystycznymi kluczami nawi\u0105zuj\u0105cymi do s\u0142\u00f3w Jezusa: ?Tobie dam klucze kr\u00f3lestwa niebieskiego?. Natomiast po prawej stronie zobaczymy \u015bw. Paw\u0142a z\u00a0mieczem, poniewa\u017c Aposto\u0142 Narod\u00f3w odda\u0142 \u017cycie za Chrystusa \u015bci\u0119ty w\u0142a\u015bnie mieczem.\r\nDodam jeszcze, \u017ce wizerunek Maryi umieszczony w\u00a0o\u0142tarzu g\u0142\u00f3wnym otoczony by\u0142 szczeg\u00f3ln\u0105 czci\u0105 przez parafian i\u00a0w\u00a0XVIII wieku przyozdobiono go srebrn\u0105 sukienk\u0105. W\u00a0dokumentach ko\u015bcielnych pochodz\u0105cych z\u00a0XIX wieku okre\u015blany jest jako cudowny. W\u00a0tym czasie wisia\u0142y przy nim liczne wota. Teraz wizerunek Maryi z\u00a0Dzieci\u0105tkiem zas\u0142aniany jest wsp\u00f3\u0142czesnym obrazem przedstawiaj\u0105cym patrona \u015bwi\u0105tyni i\u00a0parafii \u015bw. Benedykta, opata, namalowanym w\u00a01993 roku przez Juliana Wi\u0105cka. Obraz Opata u\u017cywany wcze\u015bniej umieszczony zosta\u0142 pod ch\u00f3rem.<\/h4>\r\n<h4><\/h4>\r\n<h4><strong>Zdj\u0119cie z\u00a0krzy\u017ca<\/strong>\r\nW\u00a0\u015bwi\u0105tyni znajduj\u0105 si\u0119 jeszcze dwa o\u0142tarze boczne ustawione przy \u0142uku t\u0119czowym. Lewy z\u00a0nich po\u015bwi\u0119cony zosta\u0142 \u015bw. Walentemu, kt\u00f3ry przedstawiony jest jako ksi\u0105dz. Natomiast w\u00a0drugim o\u0142tarzu bocznym, po prawej stronie znajduje si\u0119 kopia obrazu Petera Paula Rubensa ?Zdj\u0119cie z\u00a0krzy\u017ca? z\u00a0ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Miko\u0142aja w\u00a0Kaliszu &#8211; dzisiaj to nasza katedra. Wizerunek umieszczony w\u00a0Chlewie autorstwa J\u00f3zefa Balukiewicza zosta\u0142 namalowany w\u00a01885 roku. W\u00a0ko\u015bciele znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce: kamienna, gotycka kropielnica, klasycystyczna ambona i\u00a0dziewi\u0119tnastowieczne stacje Drogi krzy\u017cowej. Tu\u017c przed prezbiterium zobaczymy pochodz\u0105c\u0105 z\u00a0prze\u0142omu XVIII i\u00a0XIX wieku chrzcielnic\u0119, na kt\u00f3rej pokrywie znajduje si\u0119 rze\u017aba ukazuj\u0105ca chrzest Pana Jezusa w\u00a0Jordanie.<\/h4>\r\n<h4><\/h4>\r\n<h4><strong>Maria D\u0105browska i jej ojciec<\/strong>\r\nNa koniec dodam jeszcze, \u017ce z\u00a0parafi\u0105 w\u00a0Chlewie zwi\u0105zana by\u0142a Maria D\u0105browska, jej ojciec zosta\u0142 pochowany na miejscowym cmentarzu. Pisarka w\u00a01923 roku pisa\u0142a: ?Pewnego dnia pojechali\u015bmy do wsi Chlewo, naszej przed wojn\u0105 parafii, gdzie pochowany by\u0142 m\u00f3j ojciec. Cmentarza nie pozna\u0142am. By\u0142 niegdy\u015b pe\u0142ny starych drzew i\u00a0krzew\u00f3w dzikiej r\u00f3\u017cy. Nowy proboszcz kaza\u0142 wyci\u0105\u0107 wszystkie drzewa na jak\u0105\u015b parafialn\u0105 budowl\u0119. Biedota w\u00a0okresie wojny porozbiera\u0142a p\u0142oty. Mogi\u0142a ojca, dawniej os\u0142oni\u0119ta pi\u0119knymi akacjami, znajdowa\u0142a si\u0119 teraz na smutnym pustkowiu. Nic ju\u017c na to nie mogli\u015bmy poradzi\u0107. Posadzili\u015bmy dooko\u0142a kamienia przywiezione ro\u015bliny, op\u0142acili\u015bmy w\u00a0parafii reperacje ogrodzenia i\u00a0opiek\u0119 nad mogi\u0142\u0105. Stali\u015bmy d\u0142ugo nad szarym granitem, postanowili\u015bmy, \u017ce jak warunki nasze na to pozwol\u0105, da si\u0119 now\u0105 p\u0142yt\u0119 i\u00a0doda si\u0119 w\u00a0napisie ?Powstaniec z\u00a01863 roku?. Nie wykonali\u015bmy jednak nigdy, niestety, owego postanowienia?.<\/h4>\r\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tekst: Renata Jurowicz, Opiekun, 30.11.2018 r. Ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny w Chlewie istnia\u0142 na pewno ju\u017c w XIV wieku, a pierwszym proboszczem znanym z imienia i nazwiska by\u0142 ks. Jan Krowicki. Wiadomo te\u017c, \u017ce przy ko\u015bciele istnia\u0142a szko\u0142a. Zanim staniemy przed \u015bwi\u0105tyni\u0105 w\u00a0Chlewie i\u00a0wejdziemy do jej wn\u0119trza, wa\u017cna informacja dla tych, kt\u00f3rzy si\u0119 tam wybior\u0105 albo poszukaj\u0105 tej miejscowo\u015bci na mapie. W\u00a0naszej diecezji s\u0105 dwie parafie &hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-53","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parafia-chlewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/53","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parafia-chlewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/parafia-chlewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-chlewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parafia-chlewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=53"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/parafia-chlewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/53\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":54,"href":"https:\/\/parafia-chlewo.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/53\/revisions\/54"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parafia-chlewo.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=53"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}